Exproof Periyodik Bakım ve Muayene

Exproof Hizmet — Yasal Zorunluluk

Patlayıcı Ortam Ekipmanları Bakımsız Bırakılamaz

Bir kez ATEX uygun olarak kurulan bir tesisin "her zaman uygun" olduğu varsayımı yanlıştır. Zamanla sızdırmazlık contaları aşınır, civatalar gevşer, kablo rakorlarına su girer, IP koruma seviyesi düşer ve patlama riski geri döner. Bu nedenle IEC 60079-17 standardı ve Türk ATEX 137 (Çalıştırma) direktifi her exproof ekipman için periyodik muayene yapılmasını yasal zorunluluk kılar.

Kuzey Eksproof Elektrik olarak akredite mühendis kadromuzla yıllık zorunlu detaylı muayeneleri, 3-6 aylık yakın kontrolleri ve günlük görsel inceleme prosedürlerini hazırlar ve uygularız. Sonunda EMO onaylı bir muayene raporu teslim ederiz — bu rapor İSG denetimlerinde, yangın yönetmeliği kontrollerinde ve sigorta süreçlerinde resmi delil olarak kullanılır.

3 Seviye Periyodik Kontrol (IEC 60079-17)

Görsel Kontrol (Visual Inspection)

Her vardiya başında veya günlük olarak operatörler tarafından yapılır. Gözle görülebilir hasar, sızıntı, gevşek bağlantı, kırık cam, korozyon belirtileri kontrol edilir. Standart kontrol formu doldurulur.

Yakın Kontrol (Close Inspection)

3-6 ayda bir uygulanır. El feneri ve büyüteç ile detaylı görsel inceleme; ekipman gövdesi açılmaz ama tüm yüzey, kablo rakorları, etiket okunaklığı, koruma kapakları ayrıntılı kontrol edilir.

Detaylı Muayene (Detailed Inspection)

Yılda en az bir kez yapılan tam muayene. Ekipman gövdesi açılır, iç bağlantılar, sızdırmazlık yüzeyleri, tork değerleri, sigorta ve röle ayarları kontrol edilir. Bu seviyenin yıllık olarak yapılması ATEX 137 gereği zorunludur.

Detaylı Muayene Kapsamımız

1. Sızdırmazlık ve Flange Aralığı Kontrolü

Ex-d ekipmanlarda alev sızdırmaz flange aralığı (cm cinsinden) sertifikada belirtilen toleransla karşılaştırılır. Aralık genişlemiş veya yüzey çizilmişse koruma özelliği kaybolur. Feeler gauge ile ölçülür.

2. Tork Kontrolü

Tüm flange ve gövde civatalarının tork değerleri üretici dökümanına göre kalibreli tork anahtarı ile kontrol edilir. Yetersiz veya aşırı sıkıştırma flange'ı bozar; üretici Nm değeri kayıt altına alınır.

3. IP Koruma Doğrulama

Kablo girişleri, conta lastikleri, kapak contası kontrolü; ekipmanın IP6X seviyesini hala koruyup korumadığı doğrulanır. Eskimiş contalar değiştirilir.

4. Kablo Rakor Sıkılığı

Ex-d kablo rakorlarında compound dolgu kontrolü, sıkıştırma somunlarının tork kontrolü, kablo çekme dayanımı testi (5 kg veya üretici değeri).

5. İşaret ve Etiket Okunabilirliği

Ex kodu, ATEX kategorisi, sertifika numarası, sıcaklık sınıfı bilgilerini içeren etiketin okunabilir olması zorunlu. Solmuş veya hasar görmüş etiketler yenilenir.

6. Bölge Uygunluğu Doğrulaması

Her ekipmanın bulunduğu bölgenin Zone seviyesi (Zone 0/1/2 veya 20/21/22) ile ekipman kategorisi (1G, 2G, 3G vb.) karşılaştırılır. Bölge sonradan değiştiyse yeni ATEX bölge sınıflandırma raporu önerilir.

Muayene Sonrası Raporlama

Muayene tamamlandıktan sonra şu çıktıları alırsınız:

1. Tesis genel uygunluk durumu (Yeşil/Sarı/Kırmızı)
2. Ekipman bazlı detay tablo (lokasyon, etiket, sonuç, fotoğraf)
3. Uygunsuzluk listesi ve düzeltici aksiyon önerileri
4. Sonraki muayene takvimi
5. EMO onaylı mühendis imzalı PDF rapor
6. Sistem üzerinde ekipman etiketleme (yeşil/kırmızı bayrak)

Sıkça Sorulan Sorular

Muayene ne sıklıkla yapılmalıdır?

Görsel kontrol her vardiya/gün, yakın kontrol 3-6 ayda bir, detaylı muayene yılda bir kez. Yüksek riskli tesisler (Zone 0/1) sıklığı artırabilir.

Muayene sırasında üretim durmalı mı?

Görsel ve yakın muayene için gerek yok. Detaylı muayene için elektrik kesilir + LOTO uygulanır. Planlı bakım ile koordineli yapılırsa üretim kaybı minimumdur.

Uygunsuzluk tespitinde ne olur?

Kritik (acil) durumlarda derhal etiketleme + durdurma. Orta uygunsuzluklar 30 gün, küçük olanlar bir sonraki bakıma kadar düzeltilmelidir.

Muayene raporu hangi denetimlerde kullanılır?

İSG denetimleri, yangın yönetmeliği kontrolleri, sigorta hasarsızlık talepleri, Çalışma Bakanlığı incelemeleri ve OSB iç denetimlerinde resmi delil olarak kabul edilir.